Tìm hiểu các nghi thức thờ cúng tổ tiên quan trọng của người Việt

21/10/2020

Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên hay còn gọi được gọi khái quát là Đạo Ông Bà, Đạo Hiếu. Đây là tục lệ thờ cúng những người đã khuất trong gia đình. Đối với người Việt, Phong tục thờ cúng tổ tiên gần như trở thành một thứ tôn giáo quan trọng. Hầu hết các gia đình đều có bàn thờ tổ tiên trong nhà, ít nhất là có Bát hương trong nhà. Việc này không chỉ để tưởng nhớ những người thân mà còn thể hiện sự đền ơn, lòng thành kính tới tổ tiên. Trong đó các nghi thức thờ cúng tổ tiên rất quan trọng, hầu hết người Việt nào cũng ít nhiều nắm được.

Ý nghĩa thờ cúng tổ tiên

Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên có ý nghĩa bình dị và giàu tính thực tiễn. Không giống như sự cực đoan trong nhiều tôn giáo khác. Bởi vậy, tục thờ này dễ dàng được thế tục hóa trở thành nếp sống, phong tục, bám rễ sâu trong tiềm thức của mỗi người. Bằng việc thờ cúng tổ tiên, thế hệ trước làm gương cho thế hệ sau. Đây không chỉ vì trách nhiệm đối với các bậc sinh thành mà còn để giáo dục dạy dỗ con cháu lưu truyền nòi giống.

Giáo sư Đào Duy Anh cho rằng: “Tế tự tổ tiên là lấy sự duy trì chủng tộc làm mục đích”. Khi thực hành tín ngưỡng, người ta thường sẽ nêu những nguyện vọng, lời cầu xin như: lời cầu xin che chở, phù trợ cho cuộc sống được bình yên, suôn sẻ… Không biết có hiệu quả không, nhưng ý nghĩa của thờ cúng tổ tiên đã thành công. Con người cảm thấy thanh thản về mặt tâm linh, điểm tựa tinh thần quan trọng cho cuộc sống.

nghi thức thờ cúng tổ tiên

Thờ cúng tổ tiên có ý nghĩa quan trọng, là một phần không thể thiếu trong đời sống người Việt

Như đã đề cập phía trên, quan niệm về một nơi là “âm phủ” khiến con người sợ hãi. Xuất phát từ sự thành kính, đền ơn đáp nghĩa, con cháu thờ cúng tổ tiên, ông bà để họ không trở thành quỷ đói. Ngoài ra, việc thờ cúng này sẽ tạo cảm giác linh hồn các người thân luôn bên cạnh con cháu. Họ mách bảo cho con cháu và giúp đỡ chúng ta có một cuộc sống tốt đẹp thuận hòa.

Với những mong muốn bình dị và niềm tin nguyên thủy chất phát, thờ tổ tiên được coi là thứ tín ngưỡng không thể thiếu với mọi lớp người. Có thể nói, thờ cúng tổ tiên là một tín ngưỡng dân gian của dân tộc có nguồn gốc từ xa xưa. Mang đạo lý nhân ái “Uống nước nhớ nguồn” trong tiến trình lịch sử.

=>> 50+ mẫu đỉnh đồng thờ gia tiên, thờ Phật tốt nhất

Nghi thức thờ cúng tổ tiên bắt buộc

Khi thực hành nghi thức thờ cúng, có một số nguyên tác gia chủ cần tuân theo. Dù không phải quy định chính thức, nhưng quan niệm về tâm linh của con người hướng người ta đi theo một chuẩn mực chung.

Ví dụ nguyên tắc "Đông bình tây quả”, tức là bình hoa ở bên phải, còn trái cây ở bên trái, rượu và nước. Hay "Nam tả nữ hữu" để chỉ việc sắp xếp di ảnh, bát hương,... theo dúng quy luật.

Các nghi thức bắt buộc trong thờ cúng tổ tiên được quy định như sau:

- Cúng:

Khi tới ngày giỗ tết, ngày rằm, mùng 1... gia chủ bày lễ cúng lên ban thờ rồi thắp hương, thắp đèn, đốt nến, khấn, vái, hay lạy để tỏ lòng biết ơn, hiếu kính, và cầu xin phước lành. Việc cúng bái này không chỉ để gợi nhớ lại, tỏ lòng thành tới tổ tiên, ông bà, mà còn để đưa ra những lời cầu xin, mong linh hồn người thân che chở người còn sống.

thực hành nghi thức thờ cúng tổ tiên

Nghi thức thờ cúng tổ tiên là điều bắt buộc với các gia đình

- Khấn:

Khi khấn, chúng ta thường nói thầm trong miệng đầy đủ các thông tin như: ngày/tháng/năm, nơi ở, mục đích buổi cúng lễ, người được cúng, tên những người trong gia đình, lời cầu xin, và lời hứa. Tất cả mong cầu của con người sẽ thông qua lời khấn này để gửi tới ông bà tổ tiên. Có một số gia đình sẽ lựa chọn khấn theo bài văn khấn lễ tổ tiên được ghi lại trong sách. Hoặc đơn giản là nghĩ gì nói lấy, bày tỏ đủ lòng thành kính.

- Vái:

Sau khi đã đưa ra lời cầu xin, chúng ta phải vái lạy với tổ tiên. Khi vái thì chắp hai bàn tay lại để trước ngực rồi đưa lên ngang đầu, hơi cúi đầu và khom lưng xuống rồi sau đó ngẩng lên, đưa hai bàn tay xuống lên theo nhịp lúc cúi xuống khi ngẩng lên. Tùy theo từng trường hợp, người ta vái 2,3,4, hay 5 vái.

Khi thực hành nghi thức thờ cúng tổ tiên, chúng ta cần tuân thủ theo các quy tắc

- Lạy:

Lạy là hành động bày tỏ lòng tôn kính chân thành với người quá cố. Lạy và vái thường đi cùng với nhau, kết hợp cùng nhau. Có 4 trường hợp lạy: 2 lạy, 3 lạy, 4 lạy, và 5 lạy. Mỗi trường hợp đều mang ý nghĩa khác nhau.

  • Ý nghĩa của 2 lạy và 2 vái: Hai lạy thường dùng để áp dụng cho người sống như trong trường hợp cô dâu chú rể lạy cha mẹ. Hoặc khi đi phúng điếu, nếu là vai dưới của người quá cố như em, con cháu, và những người vào hàng con em,... nên lạy 2 lạy.
  • Ý nghĩa của 3 lạy và 3 vái:
    Khi đi lễ Phật, ta lạy 3 lạy. Ba lạy tượng trưng cho Phật, Pháp, và Tăng. Phật ở đây là giác, tức là giác ngộ, sáng suốt, thông hiểu mọi lẽ. Pháp là chánh, tức là điều chính đáng, trái với tà ngụy. Tăng là tịnh, tức là trong sạch, thanh tịnh, không nhơ bẩn. 
  • Ý nghĩa của 4 lạy và 4 vái: Bốn lạy để cúng người quá cố như ông bà, cha mẹ và thánh thần. 
  • Ý nghĩa của 5 lạy và 5 vái: Ngày xưa, người ta lạy Vua 5 lạy. Ngày nay, trong lễ giỗ tổ Hùng Vương, những người trong ban tế lễ thường lạy 5 lạy.

Đồ thờ cúng trên ban thờ tổ tiên

Tùy vào mục đích, hoàn cảnh và điều kiện của mỗi gia đình, sẽ lựa chọn những đồ thờ cúng khác nhau. Dưới đây là một bàn thờ đầy đủ.

1, Đỉnh thờ

2, Bát hương

3, Mâm bồng 

4, Ngai chén

5, Lọ hoa/ bình bông

6, Đèn thờ

7, Chân nến

8, Ống hương

9, Chóe thờ

10, Đài thờ

ban thờ cúng gia tiên

Một bộ đồ thờ bằng đồng đầy đủ trên ban thờ gia tiên

Bảo Long - Đơn vị uy tín bán đồ thờ bằng đồng 

Đúc Đồng Bảo Long tự hào là một trong những cơ sở lớn nhất tại làng nghề Ý Yên – Nam Định. Chuyên chế tác và thi công các công trình đúc đồng thủ công mỹ nghệ với chất lượng và độ tinh xảo cao nhất. Sở hữu đội ngũ nghệ nhân tài hoa, đội ngũ thợ lành nghề. Đặc thù sản xuất trực tiếp theo phương pháp đúc đồng thủ công truyền thống; không phải qua bất kỳ đơn vị trung gian nào.

Chúng tôi có rất nhiều sản phẩm như: đồ thờ bằng đồng, tranh đồng, tượng đồng... theo yêu cầu… Được khách hàng trong cả nước cũng như nước ngoài đặt tin tưởng, sử dụng. Bảo Long luôn coi lợi ích của khách hàng lên hàng đầu. Chúng tôi tin rằng mình có thể làm hài lòng ngay cả những khách hàng khó tính nhất.

Quý khách quan tâm đến sản phẩm có thể đến các showroom gần nhất trên toàn quốc, hoặc liên hệ trực tiếp Hotline: 0968.966.268 để được hỗ trợ tốt nhất.

Copyright © 2019 ĐÚC ĐỒNG BẢO LONG.